अमेरिका र साउदी अरेबियाबीच ऐतिहासिक आणविक सम्झौता

अमेरिका र साउदी अरेबियाले एउटा ऐतिहासिक सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका छन् जसले खाडी राष्ट्र साउदी अरेबियालाई नागरिक प्रयोजनका लागि आणविक (न्यूक्लियर) कार्यक्रम विकास गर्न अनुमति दिने बताइएको छ।

अमेरिकी ऊर्जा विभागका अनुसार यो सम्झौता शान्तिपूर्ण आणविक सहकार्य सम्झौता हो जसले साउदी अरेबियाको आणविक ऊर्जा कार्यक्रममा अमेरिकी कम्पनीहरूलाई व्यापक पहुँच प्रदान गर्नेछ।

सम्झौताको पूर्ण पाठ सार्वजनिक गरिएको छैन। तर अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार भविष्यमा यसले साउदी अरेबियालाई युरेनियम संवर्द्धन (युरेनियम समृद्धीकरण) गर्न अनुमति दिन सक्नेछ। युरेनियम विद्युत् उत्पादनका लागि इन्धनका रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ भने यसको प्रयोग आणविक हतियार निर्माणमा पनि हुन सक्छ।

विज्ञहरूका अनुसार यदि साउदी अरेबियालाई युरेनियम संवर्द्धन गर्न अनुमति दिइयो भने यो अमेरिकाको नीतिमा पहिलोपटक हुने कदम हुनेछ। यसले पहिले नै अस्थिर रहेको मध्यपूर्व क्षेत्रमा भविष्यमा आणविक हतियारको विस्तार हुने जोखिम बढाउन सक्ने उनीहरूको चेतावनी छ।

अमेरिकी ऊर्जा विभागले यस सहकार्य सम्झौतासँगै द्विपक्षीय सुरक्षा सम्झौता पनि हस्ताक्षर भएको जनाएको छ।

विभागद्वारा जारी विज्ञप्तिमा भनिएको छ "यी दुई सम्झौताले आगामी दशकौँसम्म चल्ने अर्बौं डलर बराबरको साझेदारीका लागि कानुनी आधार तयार पार्छन्। यसले आणविक हतियारको विस्तार रोक्ने प्रयास सहित दुवै देशका आर्थिक र रणनीतिक प्राथमिकताहरूलाई अघि बढाउनेछ।"

साउदी अरेबिया सरकारले पनि विज्ञप्ति जारी गर्दै यो सम्झौता ऊर्जा क्षेत्रमा दुई देशबीच पहिलेदेखि रहेको सहकार्यको विस्तार भएको जनाएको छ। साथै गत नोभेम्बरमा साउदी नेतृत्वको वासिङ्टन भ्रमणपछि यो सम्झौता भएको उल्लेख गरेको छ।